W sierpniu 2026 roku rząd Wietnamu zademonstrował strategię dyplomacji kulturalnej do 2030 roku, która jest częścią większego programu, obejmującego okres nawet do 2045. Władze są zdeterminowane, aby rozpromować Kraj Niebieskiego Smoka na arenie międzynarodowej poprzez narzędzia soft power.
Strategia rządowa na najbliższe dekady
Strategia zakłada zwiększoną kooperację bilateralną i multilateralną z podmiotami zewnętrznymi, takimi jak inne państwa, jednocześnie wzmacniając efektywność dotychczasowych działań. W tym aspekcie Wietnam dąży przede wszystkim do wzrostu obecności na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO, które faworyzuje przede wszystkim kraje bardziej rozwinięte. Aktualnie, na liście znajduje się jedynie 8 obiektów wietnamskich. To proporcjonalnie bardzo mała liczba przy 26 obiektach w Japonii, czy aż 17 w Korei Południowej.
Wietnamskie obiekty UNESCO na mapie. Fot. evivatour.com
Wietnamski soft power ma także na celu wykorzystanie siły licznej diaspory rozsianej po całym świecie, tworząc integracyjne centra kulturowe, promujące kraj za granicą. Celem długoterminowym, który rząd chce osiągnąć do 2045 roku jest też odpowiednie przygotowanie do organizacji światowego EXPO, które ma być zwieńczeniem rozbudowanej, kilkunastoletniej strategii. Rząd Wietnamu zaproponował także pełnoskalową transformację cyfrową, która ma unowocześnić i przyspieszyć procesy w często bardzo przestarzałych sektorach usługowych. Digitalizacja to w dzisiejszych czasach klucz do ekspansji i rozwoju soft power każdego kraju.
O rozpoczynającym się paśmie sukcesu Wietnamu na tym poletku niech świadczą liczby. W 2024 roku kraj ten zajmował 62. miejsce w globalnym rankingu miękkiej dyplomacji. Rok później awansował aż o sześć pozycji, plasując się na miejscu 56. Wraz ze wskaźnikiem soft power wzrósł także współczynnik jakości produktów (36. miejsce na świecie) oraz jakości środowiska biznesowego (44. miejsce).
Rozwój marki wietnamskiej
Hasło “Made in Vietnam” kojarzy się głównie z sektorem tekstylnym i raczej niskiej jakości produktami. W końcu Wietnam to, obok Bangladeszu, Tajlandii, czy Sri Lanki, jedna z największych “fabryk” wielkich, zachodnich korporacji odzieżowych. Ta stereotypowa (choć całkiem trafna) łatka ma być stopniowo usuwana przez rozwój nowoczesnej industrializacji, a także przez postęp technologiczny, napędzający rozwój przemysłu high-tech. Zresztą, już teraz możemy zaobserwować ekspansję hegemona motoryzacyjnego VinFastu w innych krajach Azji Południowo-Wschodniej. Kwestią czasu jest więc, gdy śladem chociażby Chińczyków, Wietnamczycy zaczną masowo eksportować samochody do Europy.
VinFast jest już dostępny nawet w Europie. Fot. Rzeczpospolita
Powyższe czynniki są składowymi tzw. bambusowej dyplomacji, która została zainaugurowana równo 10 lat temu przez nieżyjącego już Sekretarza Generalnego Partii Komunistycznej – Nguyena Phu Tronga. Bambusowa dyplomacja nie wyklucza współpracy z żadnym międzynarodowym podmiotem, o czym świadczy balans handlowy Wietnamu pomiędzy Chinami, a Stanami Zjednoczonymi. W przeciwieństwie do wielu narodów komunistycznych, Wietnam jest otwarty na globalizację, ewentualną ekspansję i znaczącą ingerencję zagranicznych podmiotów prywatnych. Dla Phu Tronga kluczowym było tu podejście nie siłowe, lecz właśnie miękkie, polegające na zwiększaniu potęgi państwa za pomocą innych źródeł niż militaryzacja, czy niezrywalne więzi z jedną stroną. Aktualnie, Kraj Niebieskiego Smoka pragnie budować pozycję pragmatycznego, ale otwartego na współpracę partnera, którego siłą jest ogromne zróżnicowanie źródeł promocji państwa.
Narzędzia soft power Wietnamu
Elementów wietnamskiego soft power jest bez liku. Z pewnością przyczynia się do tego wzrastająca rola sektora turystycznego, który nieco wzorem Tajlandii, zaczyna celować w jakość, a nie tylko ilość oferowanych usług. W 2025 roku Wietnam odwiedziło około 21 milionów zagranicznych turystów. W ASEAN tylko Malezja i Syjam mogły pochwalić się większą liczbą odwiedzających (odpowiednio 42 i 33 miliony). Oznacza to, iż Wietnam zanotował wzrost o niemal 4 miliony w zestawieniu z 2024 rokiem i trzykrotny wzrost w porównaniu do 2015! O miażdżącym wzroście decydował przede wszystkim stosunek jakości do ceny oferowanych przez ten kraj dóbr.
Statystyki turystyczne krajów ASEAN. Fot. the-outbox.com
Różnorodność wietnamskiego soft power sprawia, iż praktycznie każdy znajduje tu coś dla siebie. Kraj ten wyróżnia się kulturą kawową, zróżnicowaną kuchnią inspirowaną nie tylko azjatyckimi smakami, ale też zachodnimi, a także samym zróżnicowaniem potraw w zależności od regionu. Coraz większą popularność na świecie zyskuje gatunek muzyczny V-pop (szczególnie na platformach społecznościowych) oraz wspomniane wcześniej samochody elektryczne marki VinFast. Jak niemal każdy kraj ASEAN Wietnam ma swój własny rodzaj teatru (wodny teatr lalek) oraz narodowy strój Ao dai, którego wariacji w zależności od części kraju i grupy etnicznej jest co najmniej kilkaset. Wszystkie powyższe składają się na wizerunek i markę kraju, które rząd pragnie wykorzystać przez najbliższe dwie dekady.
Wyzwania i cele bambusowej dyplomacji
Założenia są proste: do 2030 roku Wietnam pragnie, aby przemysł kulturowy i kreatywny odpowiadał za 7% generowanego przez kraj PKB, natomiast odsetek w 2045 roku ma wynosić nawet 9%. Aktualnie, partia jest w połowie drogi do sukcesu, gdyż szacunki z lipca 2026 roku mówią o udziale w wysokości około 4%.
Aby wszystkie powyższe cele udało się zrealizować, Wietnam musi przede wszystkim stworzyć spójną markę narodową, która będzie miała za zadanie promocję kraju jako całości, a nie jako zbitek setek różnych składowych. Rządowa strategia zakłada cele, ale brakuje jej na razie kulminacji, która mogłaby je wszystkie scalić w jedną całość. Podobnie ma się rzecz w przypadku diaspory, która nie ma jednej, scalającej ją instytucji. Warto również podkreślić, że Wietnam jest republiką socjalistyczną, a nie demokratyczną. Cierpi przez to wizerunek kraju, którego marka (szczególnie w oczach zachodnich) może wiele stracić. Niemniej jednak, jeśli Partia będzie konsekwentnie podążać wyznaczoną ścieżką do osiągnięcia celów, staną się one wykonalne nawet pomimo wciąż trwającego reżimu.
