Przeczesując lokalny targ w Indonezji nie można liczyć na terminal płatniczy w żadnym ze straganów. Problemem może okazać się również gotówka, której często po prostu brakuje ze względu na wysokie nominały i nieporęczność. Z pomocą przychodzi bardzo popularna w Azji technologia, która triumfy święci przede wszystkim w regionie południowo-wschodnim Każdy ze sprzedawców ma w witrynie wywieszoną małą kartkę z kodem QR. Dzięki temu, wystarczy telefon i dostęp do internetu, aby zrealizować niemal każdą płatność w większości krajów ASEAN poprzez zeskanowanie kodu. Fenomen ten jest stopniowo rozwijany, a prywatne firmy i władze krajowe coraz częściej wdrażają rewolucyjne nowości.
Do alternatywnej, popularnej w Europie płatności kartą zniechęca wiele czynników. Od kontrowersyjnych prowizji sięgających kilku procent, do przedpotopowego stanu terminalu płatniczego, czy braku umiejętności obsługi urządzenia przez sklepikarzy. Każdy z tych rzeczy sprawia, iż kody QR stają się idealnie dopasowaną metodą płatności zarówno pod kupującego, jak i pod sprzedawcę, dla którego technologia ta jest jeszcze bardziej wygodna.
Indonezyjski system o nazwie QRIS (Quick Response Code Indonesian Standard) nawiązuje nazwą do tradycyjnego, ceremonialnego sztyletu (kris), który jest jednym z symboli materialistycznej kultury tego kraju. Z kolei sam QRIS to symbol cyfrowej Indonezji, który przeniknął przez wszystkie tkanki lokalnego społeczeństwa – od najbiedniejszych do najbogatszych. System powstał w 2019 roku jako odpowiedź Banku Centralnego Indonezji na potrzebę integracji płatności bezgotówkowych. Narzędzie zostało oficjalnie aktywowane w dniu 74. rocznicy odzyskania niepodległości, a już od 1 stycznia 2020 roku, wszystkie serwisy płatnicze miały obowiązek zawarcia opcji płatności metodą QR.
Państwowe instytucje zrealizowały ten plan niemal idealnie na czas – pandemia COVID-19 sprawiła, iż konsumenci coraz częściej rezygnowali z płatności gotówkowych, w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się wirusa. To właśnie okres tego globalnego niepokoju napędził rozwój i spopularyzował w błyskawicznym tempie QRIS. Według oficjalnych statystyk, do października 2020 roku niemal 4 miliony przedsiębiorstw w kraju posiadało już w pełni działający system płatności kodem, a równo 3 lata później liczba ta wzrosła do niemal 30 milionów.
W praktyce pokazuje to, iż od 2023 roku QRIS stał się najpopularniejszą alternatywą płatniczą w Indonezji. Jednak pierwszy krok w ekspansji poza granice kraju podjęto już rok wcześniej. W 2022 roku technologia zintegrowała się z tajskim systemem płatności QR Promptpay. Kilkanaście miesięcy później podobnie postąpiono z Malezją i Singapurem. W 2025 roku QRIS rozprzestrzenił się poza ASEAN, będąc dostępnym w Japonii. Rok 2026 przyniósł ekspansję do Korei Południowej oraz Chin. Każda ze współprac miała charakter oficjalny i uczestniczyły w niej ministerstwa oraz banki centralne poszczególnych państw. Plany Banku Centralnego Indonezji sięgają jednak jeszcze dalej. Indie oraz Arabia Saudyjska to kolejne, potencjalne rynki systemu, a w lutym 2026 roku jeden z indonezyjskich ministrów zapowiedział ekspansję do każdego z członków organizacji APEC (m.in. Australii, Rosji, czy USA).
Dzisiaj, QRIS obsługuje ponad 60 milionów użytkowników, a za jego pomocą dochodzi do 170 milionów transakcji dziennie zarówno w Indonezji, jak i krajach partnerskich. Szacuje się, iż w pierwszych pięciu miesiącach 2026 roku suma wartości międzynarodowych operacji płatniczych poprzez system przekroczyła 150 milionów dolarów (83% z tych transakcji inicjowanych było przez obcokrajowców). W przypadku podziału na kraje partnerskie aż 58% transakcji zawieranych było przez Malezję, a 39% przez Chiny. Zresztą, rynek Państwa Środka to istna żyła złota – według oficjalnych danych, Chińczycy podejmują ponad miliard transakcji różnymi systemami QR na terenie swojego kraju. Wejście QRIS do tego państwa zwiększa konkurencyjność i jednocześnie gwarantuje wzrost zysków z operacji zarówno lokalnych, jak i transgranicznych.
Na przykładzie Indonezji można dostrzec jak wpływowy jest system płatności kodami QR. W regionie ASEAN jest on jeszcze bardziej zintegrowany poprzez banki centralne danych krajów. Tak jak wcześniej wspomniano, operacje transgraniczne poprzez indonezyjski QRIS są regionalnie możliwe jedynie w przypadku Malezji, Singapuru oraz Tajlandii. Ta ostatnia, poprzez system Promptpay zawarła międzynarodowe umowy również z Wietnamem, Kambodżą i Laosem. Tylko dwa kraje ASEAN – Bahrajn i Timor Wschodni – nie posiadają oficjalnego systemu, a Mjanma i Filipiny to jedyne państwa, w których takowy funkcjonuje, jednak wyłącznie lokalnie.
W ślad za popularyzacją takich systemów jak indonezyjski QRIS, tajski Promptpay, czy malezyjski DuitNow idzie liberalizacja handlu regionalnego, a także znaczące ułatwienia dla małych, często jednoosobowych przedsiębiorstw, którym nie opłaca się obsługiwać terminalu płatniczego. Wraz z postępującą digitalizacją społeczeństwa Azji Południowo-Wschodniej oraz rozwoju sieci w regionie, w niektórych krajach poziom wskaźnika użytkowników systemów QR przekracza 50% ogółu populacji. Już teraz około 40% społeczeństwa ASEAN jest zarejestrowana w co najmniej jednej z aplikacji, a przecież ekspansja dalej postępuje…
