Read Time:3 Minute, 53 Second

Każdy mężczyzna na Filipinach oprócz żony ma w domu przynajmniej jednego koguta. Filipińczycy przetrzymują je na krótkich uwięziach tuż przy wejściach do domów lub pod oknami sypialni, by chronić je przed kradzieżą. Turysta odwiedzający Filipiny ma więc „budzik” dosłownie za ścianą. Dziesiątki i setki ptaków zaczynają koncert około 3:00–4:00 nad ranem i niosą go echem przez całą okolicę. Dla odwiedzających kraj przybyszy dźwięk ten jest tak głośny, że dalszy sen jest często niemożliwy. Gdy zapieje pierwszy kogut, natychmiast odpowiadają mu dziesiątki innych w promieniu kilometra. Tworzy to nieprzerwany hałas, który trwa aż do momentu, kiedy słońce na dobre rozgości się na niebie. Dla mieszkańców pianie koguta to oznaka pasji i prestiżu. Dla obcokrajowców szukających relaksu, koguty stają się najbardziej znienawidzonym elementem poranka.

Koguty na Filipinach  to nie tylko zwierzęta gospodarskie, ale przede wszystkim ważny element lokalnej kultury. Sabong, czyli krwawe walki kogutów,  mają tradycję starszą od samych Filipin. Są elementem zbiorowej tożsamości, dumą oraz rozrywką, często nazywaną „sportem narodowym”.

Sabong/walki kogutów. Fot. Victor Kintanar

Europejczycy dowiedzieli się o walkach kogutów na Filipinach dopiero w XVI w., kiedy to Magellan wraz ze swoją załogą przemierzali ten nieodkryty wcześniej archipelag. Tradycje walk natomiast sięgają dużo wcześniej, bo nawet 6000 lat wstecz.  Filipińczycy zaobserwowali, że koguty przejawiają wrodzoną agresją wobec siebie nawzajem. Od tego czasu walki kogutów pozostają jedną z najbardziej ikonicznych, choć kontrowersyjnych, tradycji w kraju.

Sabong został oficjalnie  zalegalizowany w 1974 roku przez ówczesnego prezydenta Ferdynanda Marcosa. Od tamtej pory stał się biznesem wartym miliardy, który dzisiaj reguluje Narodowa Federacja Hodowców Kogutów. Zawody mają reklamy w telewizji, logotypy oraz sponsorów. Najwięksi entuzjaści mają założone strony internetowe oraz prasę. W filipińskiej telewizji jest dedykowany kanał dotyczący walk, wyżywienia i nowych trendów. Karmę dla kogutów kupuje się w specjalnych sklepach, w których oprócz  jedzenia można znaleźć masę innych asortymentów, np. odżywki, preparaty do mycia, olejki do namaszczania ptaków a przede wszystkim noże, czyli metalowe sztylety przyczepiane do łap.

Walki kogutów odbywają się zarówno na dużych, miejskich arenach (cockpits), jak i na prowizorycznych wiejskich poletkach rozsianych po ponad 7000 tysiącach wysp całego archipelagu i są obecnie przemysłem wartym miliardy pesos. Niektórzy mężczyźni wydają na utrzymanie ptaków więcej, niż na własną rodzinę. Młody, wyszkolony ptak (ok. 1 roku): kosztuje średnio od 600 zł do 800 zł. Dobrze rokujący ptak z renomowanej hodowli może być wart nawet 2 500 zł. Najlepsze koguty, które wygrywają duże turnieje, osiągają wartość skuterów lub małych samochodów. Ich cena jest wtedy kwestią indywidualną i może sięgać kwot rzędu 10 000 zł i więcej, gdzie minimalne zarobki w stolicy kraju – Manili, wynoszą nieco ponad 15 000  PHP, w przybliżeniu ok 950 PLN. Poza stolicą jest to ok. 600-700 PLN.

Jak takie wydarzenie wygląda?

Dla nas, „ludzi zachodu” może wyglądać to bardzo brutalnie. Należy jednak pamiętać, że jest to ich wielowiekowa kultura i nie powinniśmy ingerować w ich zwyczaje. 

W dniu wydarzenia przed areną na parkingu stoi masa skuterków, które to, są głównym środkiem transportu na Filipinach, w szczególności na terenach wiejskich.  Przed wejściem ustawiają się kolejki dla widzów oraz dla uczestników, którzy wchodzą z kogutami pod jedną pachą, w drugiej zaś trzymając walizeczkę zawierającą potrzebny asortyment, czyli w większości różnej wielkości, wypolerowane ostrza przyczepiane do ostróg kogutów. Cena za wejście bywa różna, ale przeważnie jest to ok. 100-200 pesos.  

Atmosfera walk kogutów/Sabong na Filipinach. Fot. Ranieljosecastaneda

Atmosfera na arenie przypomina trochę sceny z filmów z udziałem gladiatorów, którzy zaraz zaczną  walkę na śmierć i życie. Na górnych siedzeniach kibicuje biedniejsza część, na dole i przy scenie ci bogatsi. Natomiast w rzeczywistości nikt nie siedzi. Na arenach toczy się ogromna gra hazardowa. Emocje są wyczuwalne w powietrzu a banknoty wszystkich nominałów krążą w tłumie. Zakłady gotówkowe przyjmują pośrednicy zwani „kristos” lub „tragarzami”, a także bukmacherzy. Obowiązuje system gestów rąk (np. palce w górę to 10 pesos, bokiem 100 pesos). Zakłady składane są chwilę przed walką, kiedy koguty chodzą po arenie. Po decyzji „Larga na!” (start) nie ma już zmian. Zwycięzca dostaje np. 170% stawki (minus prowizja 30% dla bukmachera) a wygrane wypłacane są natychmiast po walce gotówką.

Przegrany kogut przeważnie kończy w garnku, co jest częścią filipińskiej kultury niemarnowania żywności. Koguty pomimo tego, że mają przyczepione bardzo ostre noże do łap,  nie zawsze giną. Czasami te ranne są operowane, przechodzą rekonwalescencję i wracają na ring.  

Filipińczycy kochają hazard i emocje . Ludzie przegrywają majątki albo wygrywają fortuny na walkach kogutów.  Sam Magellan nie dotrwał do końca swojej podróży. Zginął na wyspie Mactam w pobliżu popularnej wśród turystów Cebu, próbując chrystianizować miejscową ludność. Możliwe więc, że nigdy w pełni nie zrozumiał na jaką skalę tradycja walk kogutów jest w lokalsach zakorzeniona.